Afgelopen maand is het nieuwe boek “Free” van Chris “Long Tail” Anderson verschenen. In dit boek betoogt Anderson dat veel bedrijven er goed aan doen om hun producten en diensten gratis aan te bieden in plaats van geld ervoor te vragen. In tegenspraak met Anderson hield John Malone (eigenaar UPC) vorige week in een tv interview een pleidooi om content juist betaald aan te bieden. Gelijktijdig lanceerde Ruport Murdoch betaaldiensten voor de Wall Street Journal en New York Post. Kortom, moet content nu gratis zijn of niet?

Rechtvaardigen lage distributiekosten gratis producten?

In een (te) uitvoerig betoog probeert Anderson uit te leggen dat producten en diensten in het digitale tijdperk gratis kunnen worden aangeboden vanwege de marginale kosten van opslag, verwerking en brandbreedte. Deze drie technologieën noemt hij als basis voor het succes van het bit-tijdperk waarin we nu leven.

Dit is meteen het kritiekpunt op het boek. Hij wekt de indruk dat de lage distributiekosten een gratis dienst of product rechtvaardigen. Zo beweert hij dat artiesten hun muziek gratis kunnen verspreiden via internet en geld kunnen verdienen met optredens en merchandise. Dit noem ik niet vernieuwend. Natuurlijk is de rol van bijvoorbeeld een muziekmaatschappij vervangen door de artiest zelf (aanbieden muziek via eigen internetsite) en internet (distributie van muziek). De schakel die muziekmaatschappijen hadden tussen artiest en consument is weggevaagd.

Bovenstaande vereist een herijking van het business model van alle partijen die hun geld nu verdienen met het creëren en distribueren van producten en diensten. Anderson komt hiervoor met een strategie: “Overvloedige informatie moet gratis zijn. Schaarse informatie wil duur zijn.” Hij noemt dit de paradox van informatie.

Gratis producten zijn nooit rendabel!

Interessant is dat John Malone tijdens zijn interview door Rick Nieman beweert dat het nonsens is dat informatie gratis toegankelijk moet zijn. Hij lanceert ook een interessante stelling: “zonder economisch model pleeg je financieel zelfmoord.” Volgens Malone is het niet mogelijk om op basis van het gratis verspreiden van content een rendabel business model te ontwikkelen. Hij stelt dat het niet meer dan redelijk is om voor goede online content geld te vragen. Ruport Murdoch nam deze boodschap al direct over en voerde betaaldiensten in voor onder meer de New York Post. Eigenlijk bevestigen Malone en Murdoch de paradox van informatie van Anderson, ook al zijn ze een compleet andere mening toegedaan.

Authentieke content is noodzakelijk

Het digitale tijdperk heeft ertoe bijgedragen dat de kosten voor het verspreiden van online informatie te verwaarlozen zijn. Het rechtvaardigt nog niet dat content ook gratis verstrekt kan worden. Of content gratis of tegen betaling kan worden aangeboden is van twee factoren afhankelijk: authenticiteit en de bereidheid van consumenten om voor deze authenticiteit te betalen. Het is alleen moeilijk juist die match te vinden. Dit is namelijk de valkuil waar tal van online initiatieven tot betalen van online content op mislopen. Betaalde content is veelal nog niet onderscheidend genoeg van gratis content, waardoor consumenten het nut (of authenticiteit) van betaalde diensten nog niet inzien. Of anders gezegd: bedrijven moeten nog beter worden in het creëren van authentieke content.

Tot slot: lees NIET het boek van Chris Anderson. In de eerste honderd pagina’s van boeken legt hij in stuitende voorbeelden onder meer uit hoe je de omzet kunt verhogen door het verstrekken van gratis samples. Nee joh, echt waar?